Inloopscherm: dit staat open terwijl mensen binnenkomen. Pas klikken als het tijd is om te beginnen.
Envoker.
Rustige binnenkomst; nog geen inhoudelijk verhaal.
Nog niets vertellen. Gebruik dit moment vooral om zelf even rustig te worden, de techniek te checken en contact te maken met mensen die binnenkomen.
Als iedereen zit, pas door naar de titel.
Inloopscherm. Laten staan tot de start, dan klikken.
AI & online vindbaarheid
Korte introductie: wie zijn we, in één zin per persoon. Geen uitgebreide Envoker-intro.
Zeg letterlijk: "We gaan het vandaag vooral niet hebben over hoe AI technisch werkt. Wel over wat het verandert aan de manier waarop mensen kiezen."
Deze sessie gaat niet over hoe AI technisch werkt. Ze gaat over wat AI verandert aan de manier waarop mensen zoeken, vergelijken en uiteindelijk kiezen, en over wat je als ondernemer, student of organisatie daar morgen al mee kunt doen.
Dit wordt geen technisch AI-verhaal, maar een verhaal over veranderend keuze- en zoekgedrag.
Welkom. Wij zijn Cees en Mandy van Envoker. Ik houd het bewust kort over wie wij zijn, want vandaag gaat het niet over ons.
We willen vooral kijken naar iets wat iedereen in deze zaal raakt: de manier waarop mensen zoeken, vergelijken en uiteindelijk kiezen.
We gaan dus niet uitleggen hoe een taalmodel technisch werkt, hoe een crawler pagina's verwerkt of welke afkorting je nu weer zou moeten leren. We gaan kijken naar gedrag. Wat verandert er? Wat betekent dat voor organisaties? En vooral: wat kun je daar morgen al mee?
De titel zegt eigenlijk alles: online vindbaarheid gaat steeds minder alleen over gevonden worden. Het gaat ook steeds meer over genoemd, vergeleken en uiteindelijk gekozen worden.
Luchtige opening: "En nee, er volgt straks geen toets over AI-termen."
Laten we daarom niet bij techniek beginnen, maar gewoon bij jullie zelf.
Wie zijn we, één zin per persoon. Niet over techniek, wel over kiezen.
Denk aan iets concreets: een aankoop, een reis, een restaurant, een klus in huis.
Zoeken gebeurt allang niet meer op één plek.
Laat handen opsteken per kanaal: "Wie gebruikte Google? Wie een AI-chatbot? Wie YouTube of social?" Vraag één of twee mensen naar hun concrete voorbeeld van gisteren.
Tip: onthoud één voorbeeld uit de zaal. Dat kun je later bij de vier pijlers en de opdracht terugpakken.
Denk aan iets dat je gisteren opzocht. Grote kans dat je niet alleen Google gebruikte, maar ook een AI-assistent, YouTube, social media, reviews of een marktplaats. Of dat je het gewoon aan iemand vroeg. Zoeken gebeurt allang niet meer op één plek.
Zoeken gebeurt al lang niet meer op één plek.
Denk eens heel even terug aan gisteren. Wat heb je opgezocht? Dat mag echt alles zijn: een restaurant, een product, een vakantiebestemming, hoe je iets repareert, een studie, een bedrijf.
Waar begon je? Google? ChatGPT of Gemini? YouTube? TikTok of Instagram? Misschien vroeg je het gewoon aan iemand.
Steek eens je hand op als je gisteren Google hebt gebruikt. Wie gebruikte een AI-chatbot? Wie begon op social of YouTube? En wie vroeg iemand anders?
Dat is eigenlijk meteen het eerste punt: zoeken is al lang niet meer één handeling op één plek. Onze oriëntatie is versnipperd geraakt.
En AI voegt daar nu iets nieuws aan toe: steeds vaker zoeken we niet alleen, we voeren een gesprek.
Vraag één of twee mensen om hun concrete voorbeeld. Als een latere slide daarop aansluit, kun je ernaar teruggrijpen.
Maar wat er ook verandert aan de plek waar we zoeken: waarom we uiteindelijk kiezen is verrassend stabiel.
Vraag: hoe zocht jij gisteren iets op? Denk aan iets concreets.
Handen omhoog per kanaal. Vraag één of twee voorbeelden.
Conclusie: zoeken gebeurt allang niet meer op één plek.
Rustig brengen, even laten landen. Dit is de zin die mensen mee naar huis moeten nemen; hij komt aan het eind terug.
De centrale gedachte van deze sessie: AI verandert niet waarom mensen kiezen, wel hoe ze tot die keuze komen. De behoeften blijven hetzelfde. Alleen de weg ernaartoe verandert.
AI verandert niet waarom mensen kiezen, wel hoe ze tot die keuze komen.
Dit is eigenlijk de zin waar de hele sessie op rust: AI verandert niet waarom mensen kiezen.
We willen nog steeds zekerheid. We willen iets dat bij ons past. We willen bewijs dat het klopt. We willen weten wat anderen ervan vinden. We willen geen miskoop.
Wat wél verandert, is de route ernaartoe. De plekken waar we informatie ophalen, de snelheid waarmee we opties vergelijken en de hoeveelheid context die een systeem over onze behoefte kan meenemen.
Houd die zin even vast; hij komt aan het einde terug.
Dus laten we eerst kijken waarom mensen überhaupt kiezen.
Kernzin, rustig: AI verandert niet waarom mensen kiezen.
Wel hoe ze tot die keuze komen. Even laten landen.
Dat was zo in de tijd van de Gouden Gids. En dat is nog steeds zo in een gesprek met AI.
Vraag eventueel aan de zaal: "Waarom koos jij gisteren uiteindelijk voor dat restaurant of dat product?" De antwoorden vallen vrijwel altijd in deze zes.
Deze zes komen straks terug: de vier pijlers in deel 2 zijn precies de manier om hierop in te spelen.
Mensen zoeken zekerheid, een goed product, een oplossing die bij hun situatie past, bewijs, ervaringen van anderen en een goed gevoel bij een organisatie. Dat was zo toen we nog in de Gouden Gids bladerden, en dat is niet anders in een gesprek met AI.
De onderliggende redenen om te kiezen zijn tijdloos.
Waarom koos jij laatst voor dat ene restaurant, die ene laptop of die ene leverancier? Meestal niet omdat één advertentie je overtuigde.
Je wilt zekerheid: kan ik hierop vertrouwen? Je wilt een goed product of een goede dienst. Je wilt dat het past bij jouw situatie.
Je zoekt bewijs: reviews, cases, ervaringen van anderen. En uiteindelijk speelt ook gevoel mee: klopt dit bedrijf voor mij?
Dat was zo toen mensen in de Gouden Gids bladerden. Dat was zo toen Google dominant werd. En dat is nog steeds zo wanneer ChatGPT of Gemini een paar opties voor je naast elkaar zet.
De psychologie verandert dus veel minder snel dan de technologie.
Alledaags voorbeeld: "Bij een restaurant kijk je naar menu, prijs, foto's, reviews én of het gezellig oogt. Geen van die dingen is op zichzelf genoeg."
Maar die keuze ontstaat zelden in één rechte lijn.
Vraag de zaal: waarom koos je laatst voor dat product?
Zekerheid, een goed product, een passende oplossing.
Bewijs, ervaringen van anderen, een goed gevoel.
Dit verandert niet. Gouden Gids of AI: dezelfde redenen.
Een behoefte, een probleem, of iets wat je ziet bij een ander.
Breed rondkijken. Nieuwe merken en opties ontdekken. Het lijstje wordt langer.
Afwegen en wegstrepen. Het lijstje wordt korter. En dan vaak toch weer terug naar verkennen.
In dat rommelige midden wordt gekozen. En daar schuift AI steeds verder in.
Een eenvoudig model van Google dat wij zelf veel gebruiken: het Messy Middle. Tussen de aanleiding (een behoefte, een probleem, een advertentie) en de uiteindelijke keuze zit geen rechte lijn, maar een lus.
Mensen schakelen steeds tussen twee standen. Verkennen: breed kijken, nieuwe opties ontdekken, het lijstje wordt langer. Evalueren: afwegen en wegstrepen, het lijstje wordt korter. En dan vaak weer terug, tot de knoop wordt doorgehakt. Vraag gerust aan de zaal: herken je dit van je laatste grote aankoop?
Brug naar deel 1: de redenen waarom mensen kiezen blijven gelijk (vorige slide). Maar dat rommelige midden verandert, omdat AI er steeds meer van overneemt. Daar gaat deel 1 over.
Hoe komen mensen tot een keuze? Google beschrijft dat met het Messy Middle. Tussen de aanleiding, zoals een behoefte of een probleem, en de uiteindelijke keuze zit geen rechte lijn, maar een lus. Mensen schakelen steeds tussen verkennen, breed rondkijken en nieuwe opties ontdekken, en evalueren, afwegen en wegstrepen. Dat herhaalt zich, tot de knoop wordt doorgehakt. In dat rommelige midden wordt gekozen, en juist daar schuift AI steeds verder in.
Bron: Think with Google, 'Decoding Decisions: making sense of the messy middle' (2020), met een Nederlandse editie.
Tussen aanleiding en keuze zit een rommelige lus: het Messy Middle.
Stel: je wilt een nieuwe auto, een vakantie boeken of een accountant zoeken. Dat begint meestal met een aanleiding.
Daarna ga je breed kijken. Je ontdekt opties waarvan je niet eens wist dat ze bestonden. Dat is verkennen.
Vervolgens ga je evalueren: wat valt af? Wat past binnen budget? Wat zeggen anderen? Welke optie voelt logisch? Dan wordt het lijstje kleiner.
Maar dan zie je weer iets nieuws en spring je terug naar verkennen. Dat kan dagen duren, bij grotere beslissingen ook weken of maanden.
Google noemt dat het Messy Middle: dat rommelige midden tussen aanleiding en keuze.
En precies in dat midden schuift AI steeds verder naar binnen, omdat één gesprek steeds meer van dat verkennen en evalueren kan overnemen.
Vraag: "Wie heeft bij zijn laatste grote aankoop gedacht: ik weet het nu, en een dag later toch weer verder gezocht?"
Wat verandert er dan precies als AI zich in dat rommelige midden nestelt?
Kiezen gaat niet in een rechte lijn.
Het begint met een aanleiding: een behoefte, een probleem.
Verkennen: breed kijken, het lijstje wordt langer.
Evalueren: wegstrepen, het lijstje wordt korter. En weer terug.
Brug: "In dat rommelige midden verandert iets. Wat dan precies?"
Overgang. Eén zin: "Eerst kijken we naar wat er verandert. Daarna naar wat jij ermee kunt."
Deel 1: wat verandert er aan de manier waarop we zoeken?
Eerst begrijpen wat verandert; daarna pas wat je ermee moet.
Eerst kijken we naar de verandering zelf. Nog even geen checklist of tips.
Want als je begrijpt wat er in het gedrag verandert, wordt straks ook veel logischer waarom bepaalde dingen belangrijker worden.
Om dat duidelijk te maken gaan we heel even terug naar hoe overzichtelijk zoeken ooit was.
Deel 1. Eerst wat er verandert, daarna wat je ermee kunt.
Vindbaarheid betekende jarenlang vooral: hoog staan op het moment dat iemand iets intypte.
Heel korte terugblik, niet nostalgisch en niet technisch. Het voorbeeld (een gezin dat een rondreis Oeganda afsluit) komt de komende slides steeds terug.
Kernboodschap: de klantreis was nooit simpel, maar de ingang was herkenbaar: de zoekbalk. Wie bovenaan stond, won.
Jarenlang was zoeken redelijk overzichtelijk: je had een vraag, typte iets in Google, opende een paar websites, vergeleek zelf en koos. Vindbaarheid betekende vooral: hoog staan op het moment dat iemand iets intypte.
Vindbaarheid betekende jarenlang vooral: hoog staan als iemand iets intypte.
Neem een gezin dat een rondreis door Oeganda maakt en die reis graag ontspannen wil afsluiten.
Een paar jaar geleden begon zo'n oriëntatie heel herkenbaar: je typte "strandvakantie na safari Oeganda" of "Zanzibar met kinderen" in.
Google gaf resultaten.
Je opende een paar websites. Misschien Booking, een reisblog, een reisorganisatie. Je vergeleek zelf en maakte je keuze.
Dat model was voor bedrijven ook overzichtelijk: zorg dat je zichtbaar bent op de zoektermen die ertoe doen. Hoog staan betekende kans op een klik, een bezoek en uiteindelijk een klant.
Dat verdwijnt niet. Maar er komt nu iets naast.
Maak expliciet dat "vroeger" niet betekent dat Google ouderwets of irrelevant is; dat voorkomt een kunstmatige tegenstelling.
Want die losse zoekopdracht wordt steeds vaker een gesprek.
Korte terugblik: zoeken was ooit overzichtelijk.
Je vraag ging naar Google: tien blauwe links.
Daarna websites aflopen, zelf vergelijken en kiezen.
Brug: "Die zoekbalk is nu steeds vaker een gesprek."
Een zoekmachine kreeg telkens één losse opdracht. Elke zoekopdracht begon weer bij nul.
Iedere vervolgvraag voegt context toe.
Hier zit de echte verandering. Klik de bubbels één voor één door en wijs op de labels die onderaan verschijnen.
Punt om te maken: een zoekmachine kreeg telkens een losse zoekopdracht. In een gesprek weet AI steeds meer: gezinssamenstelling, budget, voorkeuren, twijfels, eerdere antwoorden. Het antwoord wordt daardoor persoonlijker, en de keuze die AI voorlegt ook.
Vroeger kreeg een zoekmachine telkens één losse zoekopdracht, zoals 'rondreis oeganda strand'. In een gesprek met AI bouwt de context zich op: wanneer je reist, met wie, wat je wel en niet wilt, wat je budget is. Iedere vervolgvraag voegt context toe, en daarmee wordt ook het antwoord steeds specifieker.
Iedere vervolgvraag voegt context toe.
Hier zit wat mij betreft de echte verandering.
Het gezin stelt niet één perfecte zoekopdracht. Ze beginnen gewoon met een vraag: hoe kunnen we zo'n intensieve rondreis fijn afsluiten?
De AI antwoordt.
Dan voegen ze toe dat er kinderen van 9 en 12 meegaan. Dat ze iets bijzonders zoeken, maar geen extreem luxe resort.
Vervolgens vragen ze naar prijs. Misschien later naar reistijd, veiligheid of welk eiland rustiger is.
Elke vervolgvraag geeft extra context. De AI hoeft niet opnieuw bij nul te beginnen. Het weet steeds meer over wie je bent, wat je belangrijk vindt en waar je over twijfelt.
Een klassieke zoekmachine kreeg vooral losse opdrachten. Een gesprek bouwt een steeds rijker beeld op. Van "hier zijn tien links" naar "op basis van wat jij mij verteld hebt, lijken dit de beste opties".
Vergelijk het met een goede verkoper of adviseur: die stelt ook vervolgvragen voordat hij een aanbeveling doet.
Betekent dat dan dat Google verdwijnt? Absoluut niet.
De echte verandering: van zoekbalk naar gesprek.
Het gezin stelt een eerste vraag. Wijs op de labels onderaan.
AI adviseert: rust en water, niet nog een safari.
Vervolgvraag: kinderen van 9 en 12, bijzonder maar niet luxe.
AI stelt opties voor en biedt aan te vergelijken.
Ze vragen naar de prijs: budget en koopintentie erbij.
Kern: iedere vervolgvraag voegt context toe. Brug: "Verdwijnt Google dan?"
Google blijft in Nederland verreweg de grootste. Tegelijk groeit het aantal manieren waarop mensen zoeken.
Zoeken verdwijnt niet. Het wordt breder, en steeds meer een gesprek.
Belangrijk: het verhaal is niet "Google verdwijnt". In Nederland heeft Google bijna 90% van de zoekmarkt, en wereldwijd werd er het afgelopen kwartaal meer gezocht dan ooit.
Maar zoeken wordt breder. AI-overzichten en AI-modus zijn er sinds 2025 ook in het Nederlands, en vragen daarin zijn 2 à 3 keer zo lang als een gewone zoekopdracht: mensen stellen hele vragen. Nederlanders lopen daarin voorop: 44,7% gebruikt generatieve AI, tegen 32,7% gemiddeld in de EU (zesde plek in Europa). En ChatGPT search groeide in de EU in een half jaar van 120 naar 159 miljoen gebruikers per maand.
Verdwijnt Google dan? Nee. In Nederland heeft Google bijna 90% van de zoekmarkt, en volgens Google zelf werd er het afgelopen kwartaal meer gezocht dan ooit. Tegelijk wordt zoeken breder. Sinds 2025 zijn AI-overzichten en AI-modus ook in het Nederlands beschikbaar, en vragen daarin zijn twee tot drie keer zo lang als een gewone zoekopdracht. Nederlanders lopen voorop: 44,7% gebruikt generatieve AI, tegen 32,7% gemiddeld in de EU. En in Europa groeide het aantal maandelijkse gebruikers van ChatGPT search in een half jaar van 120 naar 159 miljoen. Zoeken verdwijnt dus niet, het wordt breder en meer een gesprek.
Bronnen: StatCounter, zoekmachine-marktaandeel Nederland (aug. 2026); Google Search-blog, 'Search's I/O 2026 updates' (19 mei 2026); Google Nederland-blog over AI-overzichten (20 mei 2025) en 'De AI-modus komt naar Google Zoeken in Nederland' (8 okt. 2025); Eurostat, gebruik van generatieve AI 2025 (16 dec. 2025); OpenAI, DSA-rapportage maandelijkse gebruikers EU, via Search Engine Journal (2026).
Google blijft enorm groot, AI groeit snel en zoekgedrag wordt conversationeler.
Het verhaal is nadrukkelijk niet: Google is voorbij en morgen zit iedereen alleen nog in ChatGPT.
Google heeft in Nederland nog steeds bijna negentig procent van de zoekmarkt en het totale zoekvolume is enorm.
Wat wél gebeurt: zoekgedrag wordt breder. Google bouwt zelf AI-overzichten en AI-modus in. Mensen gebruiken daarnaast ChatGPT, Gemini, Perplexity, YouTube, social en platforms.
Kijk vooral naar de vorm van de vraag. In AI-modus zijn vragen veel langer. Niet "accountant Goes", maar: "Ik ben zzp'er, heb weinig bonnetjes, werk vooral voor één opdrachtgever en verwacht volgend jaar personeel. Wanneer heb ik een accountant nodig?"
Hoe rijker de vraag, hoe rijker het antwoord, en hoe meer ruimte voor vergelijking, advies en aanbeveling.
De overige cijfers lopen vanzelf in. Laat ze staan als bewijs; je hoeft ze niet te benoemen.
Die rijkere antwoorden hebben alleen wel een consequentie: we hoeven minder vaak door te klikken.
Verdwijnt Google dan? Nee, zoeken wordt breder.
Noem: Google heeft bijna 90% van de zoekmarkt. Daarna loopt de tabel vanzelf.
Vertel door, de rijen verschijnen vanzelf.
Noem als hij verschijnt: vragen in AI-modus zijn 2 à 3× zo lang.
Vertel door.
Laatste rij. Klik daarna zelf voor de conclusie.
Kern: Google blijft groot, AI groeit snel, zoeken wordt een gesprek. Brug: "Maar er verandert wel iets."
Samen 265 miljoen klikken per maand minder naar Duitse websites.
Zichtbaarheid krijgt er een laag bij: wie wel genoemd wordt in het AI-antwoord, krijgt ruim twee keer zoveel klikken als wie er niet in staat.Seer Interactive, april 2026 (VS)
Dit is de keerzijde, en die zie je ook in Europa. Mensen krijgen hun antwoord steeds vaker direct, dus klikken ze minder door. In Duitsland klikt 27% op het eerste resultaat als er geen AI-overzicht staat, en nog maar 11% als dat er wel staat. Dat scheelt Duitse websites 265 miljoen klikken per maand.
In Europa eindigt ongeveer twee op de drie zoekopdrachten zonder klik. En in Frankrijk, waar AI-overzichten pas in juli 2026 live gingen, daalde het doorklikken binnen negen dagen met 23%. Dan de slotklik, het belangrijkste punt: wie wel genoemd wordt in het AI-antwoord, krijgt ruim twee keer zoveel klikken. Online zichtbaarheid krijgt er een nieuwe laag bij: niet alleen gevonden worden, maar ook genoemd, vergeleken en gekozen worden.
Er verandert wel iets wezenlijks: omdat het antwoord vaak al in beeld staat, klikken mensen minder door. Dat is ook in Europa goed te meten. In Duitsland klikt 27% van de zoekers op het eerste resultaat als er geen AI-overzicht staat, en nog maar 11% als dat er wel staat. Samen kost dat Duitse websites 265 miljoen klikken per maand. In Duitsland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk eindigt ongeveer twee op de drie zoekopdrachten zonder klik. In Frankrijk daalde het doorklikken binnen negen dagen met 23% nadat AI-overzichten live gingen. Maar wie wel genoemd wordt in het AI-antwoord, krijgt ruim twee keer zoveel klikken. Online zichtbaarheid krijgt er een nieuwe laag bij: niet alleen gevonden worden, maar ook genoemd, vergeleken en gekozen worden.
Bronnen: SISTRIX, 'AI Overviews in Deutschland: so stark sinken die Klickraten wirklich' (feb. 2026, bijgewerkt aug. 2026); SparkToro/Similarweb, 'Zero-click searches: highest in the UK, lowest in Germany' (17 juni 2026); Ahrefs, 'AI Overviews cut CTR by 23.1% in France' (16 sep. 2026); Seer Interactive, 'AIO impact on Google CTR, 2026 update' (24 april 2026).
Zichtbaarheid krijgt er een nieuwe laag bij.
Als het antwoord al bovenaan staat, waarom zou je dan nog naar vijf websites klikken?
Dat zie je terug in onderzoek: bij zoekresultaten mét AI-overzicht daalt het klikgedrag behoorlijk. Voor websites is dat spannend, zeker als je jarenlang vooral op verkeer hebt gestuurd.
Maar hier zit een belangrijke nuance: minder klikken betekent niet automatisch minder invloed. Als jouw merk ín dat AI-antwoord wordt genoemd, kom je in beeld terwijl iemand nog midden in zijn afweging zit.
Naast klassieke vindbaarheid ontstaat dus een nieuwe laag: niet alleen "sta ik hoog genoeg voor een klik?", maar ook "word ik genoemd als relevante bron of optie?"
En Google beweegt zelf mee: half oktober kondigde Google aan dat AI Mode en AI-overzichten meer zichtbare links, context en bronverwijzingen krijgen. AI-antwoorden en het open web zijn dus geen gescheiden werelden.
Google, 15 oktober 2026: inline links hoger in het antwoord, bredere nieuwscarrousels, klikbare makers. Alleen als korte nuance, niet als nieuw onderwerp.
En als dat gesprek niet stopt bij informatie, maar ook vergelijken en handelen overneemt, verandert er nog iets.
De keerzijde: het antwoord staat er al, dus minder doorklikken.
Noem: zonder AI-overzicht klikt 27% op het eerste resultaat...
...met AI-overzicht nog maar 11%. Samen 265 miljoen klikken minder. Daarna loopt het vanzelf.
Komt vanzelf: elders vergelijkbaar, 2 op 3 zonder klik.
Komt vanzelf: Frankrijk −23%. Klik daarna zelf voor het zwarte blok.
Kern: zichtbaarheid krijgt een laag erbij. Wie genoemd wordt, krijgt meer klikken. Brug: "En dat gesprek gaat steeds verder."
Hoe sluiten we een rondreis af?
Welke eilanden passen bij kinderen?
Zanzibar of Ssese: wat is het verschil?
Is dat in februari fijn met kinderen?
Welke zou jij kiezen?
Regel maar vier nachten.
Gewoon gezegd: oriënteren, vergelijken en kiezen in één gesprek. Ook als je niets online verkoopt.
Klik de zes fasen door; de lijn loopt mee. Pas bij de laatste klik introduceer je de term conversational commerce, en vertaal hem meteen.
Zeg: "Eigenlijk betekent het gewoon dat steeds meer stappen die vroeger verspreid waren over allerlei websites, tabbladen en kanalen, binnen één gesprek plaatsvinden." Vroeger: tien tabbladen, vijf websites, drie avonden. Nu: één gesprek.
Oriënteren, ontdekken, vergelijken, twijfelen, kiezen en handelen: die stappen waren vroeger verspreid over allerlei websites, tabbladen en kanalen. Steeds vaker gebeuren ze binnen één doorlopend gesprek. Dat heet conversational commerce: het hele oriëntatie- en keuzeproces in één gesprek met AI. Dat geldt niet alleen voor webshops, maar net zo goed voor een accountant, een installateur, een opleiding of een restaurant, ook als de uiteindelijke afspraak of aankoop offline plaatsvindt.
Verkennen, vergelijken en kiezen kunnen steeds vaker binnen dezelfde conversatie gebeuren.
Weet je die rommelige lus van net nog? Oriënteren, ontdekken, vergelijken, twijfelen, weer terug, uiteindelijk kiezen?
Steeds meer van die stappen kunnen in één gesprek. "Waar kunnen we naartoe?" Daarna: "Wat past bij kinderen?" Vervolgens: "Vergelijk deze twee opties." Dan: "Wat zijn de nadelen?" En uiteindelijk: "Welke zou jij kiezen?"
Dat noemen we conversational commerce. Dat klinkt ingewikkelder dan het is: oriëntatie, vergelijking en keuze vallen steeds meer samen in een gesprek.
En lees "commerce" hier breed. Een webshop, maar ook iemand die een accountant zoekt, een opleiding kiest, een vakantie boekt of een installateur nodig heeft. De afspraak of transactie kan nog steeds buiten de AI plaatsvinden.
Benadruk dat conversational commerce dus ook relevant is voor B2B en dienstverlening.
En dat is niet alleen een toekomstplaatje.
Het hele Messy Middle past nu in één gesprek.
Oriënteren: hoe sluiten we de reis af?
Ontdekken: welke eilanden passen bij kinderen?
Vergelijken: Zanzibar of Ssese?
Twijfelen: is dat in februari fijn met kinderen?
Kiezen: welke zou jij kiezen?
Handelen: regel maar vier nachten.
Conversational commerce. Benadruk: ook voor accountant, installateur, opleiding. Ook als de koop offline is.
Google: AI-modus in Nederland, in het Nederlands
Google test afrekenen in AI-modus (VS, Europa volgt later)
ChatGPT stopt weer met afrekenen in de chat: vallen en opstaan
Advertenties in ChatGPT, ook in Nederland en België
ChatGPT in de EU officieel een "zeer grote zoekmachine"
Laat zien dat conversational commerce echt in opkomst is, ook in Nederland. De helft van de Nederlanders gebruikt AI al bij het winkelen (Deloitte komt op 55%), en jongeren nog veel meer. Het aandeel dat een aankoop bij Google begint, daalde in een jaar van 36% naar 26%. En bijna een op de drie staat open voor een aankoop die AI volledig voor hen regelt.
Dan de tijdlijn. Eerlijk punt: het gaat met vallen en opstaan, ChatGPT stopte in maart weer met afrekenen in de chat. Maar de richting is duidelijk: sinds augustus staan er advertenties in ChatGPT in Nederland, en de EU ziet ChatGPT inmiddels officieel als zeer grote zoekmachine. Dat brengt ons bij het voorbeeld op de volgende slide.
Let op: de Q&A Retail-cijfers komen uit berichtgeving op Ecommercenews; het oorspronkelijke rapport is nog niet gezien. Deloitte (55%) bevestigt het beeld.
Dat oriënteren en kopen samenkomen in één gesprek, is ook in Nederland geen toekomstmuziek. De helft van de Nederlanders gebruikt AI al bij het winkelen, bij 18- tot 34-jarigen 83%. Eén op de vijf begint de zoektocht naar een aankoop bij een AI-tool, terwijl het aandeel dat bij Google begint in een jaar daalde van 36% naar 26%. En 31% van de Nederlanders staat open voor een aankoop die AI volledig voor hen regelt. Ondertussen bouwen de grote partijen aan kopen binnen het gesprek. Dat gaat met vallen en opstaan: ChatGPT stopte in maart 2026 weer met afrekenen in de chat. Maar sinds augustus 2026 staan er ook in Nederland advertenties in ChatGPT, en de EU ziet ChatGPT officieel als zeer grote zoekmachine.
Bronnen: Q&A Retail via Ecommercenews, 'Helft Nederlanders laat AI mee shoppen' (12 mei 2026); Deloitte, 'The Human and the Agent: the state of agentic commerce in Europe', via Emerce (14 juli 2026); Google Nederland (8 okt. 2025); Google, 'Agentic commerce: AI tools and protocol' (11 jan. 2026); CNBC (24 maart 2026); OpenAI, 'ChatGPT ads expand across Europe', via Frankwatching (25 aug. 2026); Europese Commissie, aanwijzing onder de DSA, via Search Engine Journal (aug. 2026).
De infrastructuur voor AI-gedreven oriëntatie en transacties wordt nu gebouwd.
Dit gebeurt nu al. De helft van de Nederlanders gebruikt AI op een of andere manier bij het winkelen, en vooral jongeren lopen voorop.
Tegelijk bouwen grote platforms aan de volgende stap: niet alleen adviseren, maar transacties dichter naar het gesprek brengen. Google, Shopify, ChatGPT en anderen experimenteren met productcatalogi, winkelwagens, checkout en agents.
Belangrijk: dit gaat met vallen en opstaan. Functies verschijnen, veranderen of verdwijnen weer. Bouw je strategie dus niet op één platformfeature.
De beweging erachter is belangrijker: steeds meer stappen van de klantreis worden door dezelfde interface begeleid.
En Google test sinds 16 oktober advertenties in AI Mode voor gebruikers die Personal Intelligence vrijwillig hebben ingeschakeld. Advertising beweegt zo van reageren op een trefwoord naar reageren op een veel rijker begrip van wat iemand wil bereiken.
Niet te diep op privacy ingaan. Personal Intelligence is opt-in en de test is nog beperkt. Het gaat om de richting: meer context.
Hoe ziet zo'n commerciële plek midden in een gesprek er vandaag al uit? Mandy laat een voorbeeld zien.
Geen toekomstmuziek, ook niet in Nederland.
Noem: de helft van de Nederlanders gebruikt AI al bij het winkelen.
Noem: Google als startpunt zakte van 36% naar 26%.
Laat staan, niet voorlezen.
Tijdlijn kort: Google en ChatGPT bouwen aan kopen in het gesprek.
Vallen en opstaan. Het is niet één platform, het is een beweging.
Brug: "En de commercie schuift gewoon mee. Een voorbeeld."
Dat is wezenlijk anders dan een banner naast een artikel.
Eigen test: een campagne die wij voor een opdrachtgever in ChatGPT draaien (OpenAI Ads).
Dit is een echte schermafbeelding uit ChatGPT, uit een eigen test: een advertentiecampagne die wij voor een van onze opdrachtgevers draaien. Niet om te laten zien hoe goed we zijn, wel dat dit iets is waar we zelf al mee werken. Loop in drie klikken door: het advies (niet nog een safari), de ranglijst, en dan de advertentie onderaan.
Punt: een gebruiker geeft AI niet de opdracht "boek een safari". Het gesprek gaat over hoe een reis het best ingedeeld kan worden, en daar ontstaat een relevante commerciële plek. Het aanbod sluit aan op de context van het hele gesprek, niet op één los zoekwoord.
Een echte schermafbeelding uit ChatGPT, uit een advertentiecampagne die Envoker voor een opdrachtgever draait. De gebruiker gaf AI niet de opdracht 'boek een safari', maar het gesprek ging over hoe een reis het best ingedeeld kan worden. De AI gaf advies en een ranglijst, en precies daar verscheen een passende advertentie. Die sluit aan op de context van het hele gesprek, niet op één los zoekwoord. Dat is wezenlijk anders dan een banner naast een artikel.
Een aanbod midden in de context van een gesprek is fundamenteel anders dan een losse banner.
Dit is geen mock-up: dit is een echte schermafbeelding uit een campagne die we voor een opdrachtgever in ChatGPT draaien.
Let vooral op wat de gebruiker níet doet. Niemand typt hier "boek nu een safari". Het gesprek gaat over de reis als geheel: hoe deel ik hem goed in, wat past bij mijn gezin, wat is een fijne afsluiting?
De AI adviseert en maakt zelf een rangorde van opties.
En precies midden in die context verschijnt een commercieel aanbod dat logisch bij het gesprek aansluit.
Dat is het verschil met een klassieke banner. Een banner weet op welke pagina je zit of op welke doelgroep je lijkt. Hier ontstaat relevantie uit de context van een doorlopend gesprek.
Dat betekent niet dat advertenties het organische antwoord bepalen; het commerciële blok staat apart. Maar oriëntatie, advies en commercie zitten voor de gebruiker wel steeds dichter bij elkaar.
Verwijs eventueel naar de Google-test van 16 oktober: ook Google experimenteert met advertenties in de context van AI Mode. Dit is dus geen ChatGPT-only ontwikkeling.
En daarmee verandert uiteindelijk ook de vraag die bedrijven zichzelf moeten stellen.
Commercie schuift mee. Eigen campagne voor een opdrachtgever.
Geen opdracht "boek een safari": het gesprek gaat over de reis.
AI geeft advies, met een eigen ranglijst.
Precies daar verschijnt een passend aanbod.
Wezenlijk anders dan een banner. Brug: "Dus verandert de belangrijkste vraag."
Eerste klik: de oude vraag wordt doorgestreept. Tweede klik: de nieuwe vraag. Hier komt het verhaal samen, en dit is ook precies de vraag waar deel 2 over gaat.
Het gaat niet meer uitsluitend om positie. Een AI-systeem maakt ergens onderweg een selectie van mogelijke antwoorden, bedrijven, producten of oplossingen. Zit jij daarin? Eerst genoemd worden, dan meegenomen in de vergelijking, dan gekozen.
Daarmee verandert de belangrijkste vraag voor iedere organisatie. Niet langer alleen 'hoe kom ik bovenaan?', maar 'hoe zorg ik dat mijn merk op de juiste momenten zichtbaar en relevant is?'. Een AI-systeem maakt onderweg een selectie van mogelijke antwoorden, bedrijven en producten. Eerst moet je genoemd worden, dan vergeleken, en pas dan kun je gekozen worden.
Bovenaan staan blijft belangrijk, maar is niet meer voldoende als definitie van zichtbaarheid.
Jarenlang was de vraag vrij simpel: hoe kom ik bovenaan?
Die vraag is niet weg. Als mensen Google gebruiken, wil je nog steeds goed vindbaar zijn. Maar hij is te klein geworden.
De bredere vraag is: hoe zorg ik dat mijn merk op de juiste momenten zichtbaar én relevant is?
Zichtbaarheid kan nu betekenen: iemand ziet je in Google, een AI citeert je als bron, je merk staat in een vergelijking, je wordt aanbevolen, of iemand zoekt later gericht op je naam.
Gevonden worden blijft. Daar komen genoemd, vergeleken en gekozen worden bij.
Dus: hoe vergroot je die kans? Daar gaan we in het tweede deel praktisch naar kijken.
De oude vraag: hoe kom ik bovenaan?
Doorstrepen: bovenaan staan is niet meer genoeg.
De nieuwe vraag: zichtbaar en relevant op de juiste momenten.
Gevonden worden blijft. Er komt bij: genoemd, vergeleken, gekozen.
Overgang naar deel 2. Eén zin: "We weten nu wat er verandert. De vraag is: hoe zorg je dat jouw merk op de juiste momenten zichtbaar is? Daar gaan we nu op in, met vier pijlers en een praktijkvoorbeeld."
Deel 2: hoe zorg ik dat mijn merk op de juiste momenten zichtbaar is?
Van verandering naar handelingsperspectief.
We hebben nu vooral gekeken naar wat er aan de voorkant verandert. Nu wordt het praktisch: wat kun je als organisatie doen om op die juiste momenten zichtbaar te zijn?
Wij vatten dat samen in vier pijlers. Niet omdat dit dé vier officiële regels van AI zijn, maar omdat ze goed samenvatten wat mensen én systemen nodig hebben.
De eerste vraag is eigenlijk heel simpel: waarom zou een AI jou überhaupt meenemen?
Deel 2: hoe zorg je dat je merk op de juiste momenten zichtbaar is?
Is glashelder wat je doet, voor wie en waar?
Geef je antwoord op de vraag achter de vraag?
Is er bewijs, buiten je eigen belofte om?
Is je informatie compleet, actueel en concreet?
Geen trucjes en geen afkortingen. Dezelfde dingen die ook een mens overtuigen.
Dit is de kapstok voor deel 2. Geen GEO, AEO, LLMO of andere afkortingen. Als mensen deze vier woorden onthouden, hebben ze genoeg.
Leg de brug naar de zes behoeften van het begin: dit zijn precies de manieren om daarop in te spelen, voor mensen en voor AI.
Waarom zou een AI-systeem jouw organisatie noemen? Het komt neer op vier dingen: begrijpen, helpen, vertrouwen en gebruiken. Dat zijn geen trucjes voor een algoritme. Het zijn dezelfde dingen die ook een mens overtuigen, en ze sluiten één op één aan op de behoeften waarmee mensen kiezen.
Vier simpele principes zijn belangrijker dan nieuwe afkortingen of trucs.
Waarom zou AI uitgerekend jouw organisatie noemen? Wij kijken naar vier dingen.
Begrijpen: is helder wat je doet, voor wie en waar?
Helpen: geef je echt antwoord op de vraag achter de vraag?
Vertrouwen: is er bewijs dat jij kunt waarmaken wat je belooft?
En gebruiken: is je informatie compleet, actueel en concreet genoeg om ermee te werken?
Daar zit bewust geen nieuwe marketingafkorting tussen. Het zijn dezelfde dingen die mensen nodig hebben om vertrouwen te krijgen.
AI verandert de route, maar de basis blijft verrassend menselijk.
Als iemand GEO, AEO of LLMO kent: "Prima termen om vakmatig te gebruiken, maar voor vandaag hebben we ze niet nodig."
Pijler één: voordat iemand je kan vertrouwen, moet eerst glashelder zijn wat je eigenlijk doet.
Waarom zou AI jou noemen? Vier dingen.
Begrijpen: is glashelder wat je doet?
Helpen: beantwoord je de vraag achter de vraag?
Vertrouwen: bewijs buiten je eigen belofte.
Gebruiken: compleet, actueel, concreet.
Geen trucjes. Brug: "Pijler één: maak glashelder wat je doet."
"Wij zijn uw partner voor duurzame oplossingen, met persoonlijke service."
"Wij installeren warmtepompen bij huiseigenaren in Zeeland. Binnen twee weken een offerte, vijf jaar garantie."
De 20-secondentest: laat iemand die je bedrijf niet kent 20 seconden je homepage zien. Vraag: "Wat doen wij, voor wie?"
Mensen begrijpen dit intuïtief. Lees de vage zin voor en vraag: "Wat doet dit bedrijf?" Niemand weet het.
Kernzin: als een mens na 20 seconden nog niet weet wat je precies doet, waarom zou een AI dat dan wel begrijpen? Duidelijkheid wordt belangrijker, niet minder.
Pijler 1 is begrijpen. Veel websites openen met zinnen als 'wij zijn uw partner voor duurzame oplossingen'. Daar kan niemand iets mee, een mens niet en een AI ook niet. Zeg concreet wat je doet, voor wie, waar en waarom jij. Probeer de 20-secondentest: laat iemand die je bedrijf niet kent twintig seconden je homepage zien en vraag wat je doet.
Duidelijkheid voor mensen helpt ook systemen.
Dit soort zinnen zien we nog vaak. Het klinkt prima, maar na één zin weet je nog steeds niet wat het bedrijf daadwerkelijk doet.
Vergelijk dat met een zin waarin direct staat wat je aanbiedt, voor wie, in welke regio en wat jouw onderscheidende context is. Dan hoeft niemand te raden.
Voor AI geldt hetzelfde. Een model kan veel afleiden, maar waarom zou je het onnodig moeilijk maken?
Een simpele test voor morgen: laat iemand die je bedrijf niet kent twintig seconden naar je homepage kijken. Scherm weg. Vraag: wat doen wij? Voor wie? En waarom zouden mensen hier moeten zijn?
Blijft dat antwoord vaag, dan heb je werk te doen.
Maak onderscheid tussen mooie merktaal en duidelijke informatie. Die kunnen prima naast elkaar bestaan.
Maar duidelijk zijn over jezelf is nog niet genoeg. Je moet ook de echte vragen van je klant beantwoorden.
Pijler 1, begrijpen. Lees de vage zin voor: wat doet dit bedrijf?
Zo moet het: concreet wat je doet.
Wat, voor wie, waar en waarom jij.
Morgen doen: de 20-secondentest.
Eén vraag is zelden één vraag. Denk niet vanuit losse zoekwoorden, maar vanuit het hele probleem dat iemand wil oplossen.
Schrijf de tien vragen op die klanten je echt stellen, aan de telefoon, in de winkel of per mail. Beantwoord ze eerlijk op je site, ook die over prijs.
Stop met alleen denken vanuit woorden waarop mensen zoeken. Denk vanuit het hele probleem. Prijs, vergelijking, geschiktheid, ervaringen, voor- en nadelen: dat hoort allemaal bij hetzelfde onderwerp.
Link naar het gesprek van eerder: dit zijn precies de vervolgvragen die mensen aan AI stellen. Wie ze al beantwoordt, is de logische bron. Vraag eventueel aan de zaal welke vervolgvraag zij zelf zouden stellen.
Pijler 2 is helpen. Eén vraag is zelden één vraag. Wie zich afvraagt of een accountant nodig is, wil ook weten wat het kost, of het zelf kan, waar je op let en wat anderen ervaren. Dat zijn precies de vervolgvragen die mensen aan AI stellen. Wie ze eerlijk en volledig beantwoordt, ook over prijs, wordt de logische bron.
Denk vanuit het hele probleem van de klant, niet alleen vanuit één zoekwoord.
Neem de vraag: "Heb ik als zzp'er een accountant nodig?" Op het eerste gezicht één vraag. Maar daarachter zitten er veel meer.
Wat kost het? Wanneer kan ik het zelf? Wanneer wordt het ingewikkeld? Wat is het verschil met een boekhouder? Wat als ik personeel krijg? Wat zijn de risico's als ik het verkeerd doe?
Dit zijn precies de vervolgvragen die iemand in een AI-gesprek direct achter elkaar kan stellen.
Heeft jouw website alleen één kort tekstje op "accountant zzp", dan laat je al die context liggen. Wie die vragen eerlijk en volledig beantwoordt, wordt een veel logischere bron.
Dus denk niet alleen: op welk woord wil ik gevonden worden? Denk: welk probleem probeert iemand volledig op te lossen?
Eerlijke antwoorden mogen ook zijn: "in jouw situatie heb je ons waarschijnlijk niet nodig." Dat vergroot vertrouwen.
Maar inhoud alleen overtuigt niet. Iedereen kan op zijn eigen website zeggen dat hij goed is.
Pijler 2, helpen. Eén vraag is zelden één vraag.
Wat kost dat?
Kan ik het ook zelf?
Wat doet die precies?
Waar let ik op?
Ervaringen van anderen?
Wanneer is het te laat?
Morgen doen: schrijf de tien echte vragen op en beantwoord ze.
Vraag deze week drie tevreden klanten om een review. En reageer op elke review, juist ook op de kritische.
Vertrouwen wordt niet alleen op je eigen website opgebouwd. Anderen praten ook over je. Reviews en externe ervaringen vormen mede het beeld dat een klant, en daarmee ook AI, van een organisatie krijgt.
Eventueel: in AI-modus van Google kun je letterlijk vragen "[bedrijfsnaam] review", en dan vat AI samen wat anderen over je zeggen (voorbeeld uit onze juni-sessie: een expeditiereisorganisatie).
Pijler 3 is vertrouwen. Je reputatie bestaat niet alleen op je eigen website. Reviews, klantverhalen, vermeldingen in lokale media of bij brancheverenigingen, keurmerken, de mensen achter het bedrijf en echte foto's vormen samen het beeld dat een klant, en ook AI, van je krijgt. Je wordt niet gekozen om wat je zegt, maar om wat anderen over je zeggen.
Vertrouwen wordt gebouwd door bewijs, vooral buiten je eigen claims.
Vertrouwen bouw je niet alleen op je eigen website. Natuurlijk zegt elk bedrijf dat het kwaliteit levert, persoonlijk is en klanten centraal zet.
Veel interessanter is: wat zeggen klanten? Zijn er echte verhalen? Word je genoemd door onafhankelijke partijen? Zijn reviews recent? Zijn de mensen achter de expertise zichtbaar? Gebruik je echte beelden of alleen stockfoto's?
AI-systemen kijken bovendien niet alleen naar je eigen site. Ze komen ook reviews, fora, nieuws, directories en andere bronnen tegen.
Het gaat dus niet om "wat zeggen wij over onszelf?", maar om "welk beeld ontstaat er als je het hele internet over ons heen legt?"
Daarom is een van de simpelste acties nog steeds: vraag tevreden klanten om een inhoudelijke review. Niet "topbedrijf, vijf sterren", maar een ervaring: wat was het probleem en waarom werkte jouw oplossing?
Nuance: een keurmerk of review is geen magische AI-rankingfactor. Het gaat om het bredere bewijs- en reputatiebeeld.
En vervolgens moet die informatie ook daadwerkelijk bruikbaar zijn.
Pijler 3, vertrouwen. Niet zeggen, maar laten zien.
Reviews, op Google en platforms.
Klantverhalen met naam en resultaat.
Vermeldingen: lokale krant, vereniging, vergelijkers.
Keurmerken en lidmaatschappen.
De mensen achter het bedrijf.
Echt beeld, geen stockfoto's.
Je wordt gekozen om wat anderen over je zeggen. AI leest mee.
Morgen doen: vraag drie klanten om een review.
Loop je Google-bedrijfsprofiel en je belangrijkste pagina's na: kloppen prijzen, openingstijden en voorwaarden nog?
Hier raak je heel licht de technische werkelijkheid, zonder technisch te worden. Vraag: "Stel, AI moet iemand helpen die morgen een e-bike wil huren. Met welke van de twee kan het iets?"
Hoe duidelijker, vollediger en actueler de informatie, hoe makkelijker systemen en klanten ermee kunnen werken. "Op aanvraag" en "bel ons even" zijn voor een AI een doodlopende weg.
Pijler 4 is gebruiken. AI kan alleen werken met informatie die beschikbaar, concreet en actueel is. 'Prijs op aanvraag' of 'bel ons even' is voor een AI-assistent een doodlopende weg. Een duidelijke prijs, beschikbaarheid, specificaties, voorwaarden en openingstijden maken het voor klanten en systemen makkelijk om jou te kiezen.
Vage of verborgen basisinformatie maakt vergelijken en handelen moeilijk.
Stel: iemand wil morgen een e-bike huren. AI probeert te helpen en komt op jouw site.
Daar staat: "prijzen op aanvraag", "beschikbaarheid: bel ons" en openingstijden ergens in een pdf. Voor een mens al irritant. Voor een systeem dat opties wil vergelijken bijna een doodlopende weg.
Zet je prijs, beschikbaarheid, locatie, voorwaarden en kenmerken duidelijk bij elkaar, dan kan een klant sneller beslissen én kan een systeem die informatie beter gebruiken.
Misschien het minst sexy onderdeel van AI-vindbaarheid, maar wel een van de belangrijkste: zorg dat je digitale huishouding klopt.
Voor niet-webshops: tarieven, werkgebied, afspraakmogelijkheden, levertijd, toelatingseisen, openingstijden of servicevoorwaarden.
En soms kun je systemen nog explicieter vertellen wát een gegeven precies betekent.
Pijler 4, gebruiken. Links: zo lastig kan het zijn.
Rechts: concreet, actueel en direct bruikbaar.
Morgen doen: check profiel, prijzen en openingstijden.
Voor mensen is dit duidelijk. Een systeem moet het zelf nog interpreteren.
{ "@type": "Product", "name": "E-bike huren in Domburg", "aggregateRating": { "ratingValue": 4.8, "reviewCount": 312 }, "offers": { "price": 27.50, "priceCurrency": "EUR", "availability": "InStock" } }
Hetzelfde, maar dan met een etiket per gegeven: dit is de prijs, dit is de beoordeling, dit is de beschikbaarheid.
Geen wondermiddel, en Google noemt het niet verplicht. Wel de manier om prijs, beschikbaarheid en reviews zonder twijfel leesbaar te maken.
Hier gaan we één stapje dieper, zonder technisch te worden. Links wat de klant ziet: een naam, sterren, een prijs. Voor een mens is dat duidelijk. Rechts hetzelfde, maar dan zoals systemen het het liefst lezen: met een etiket per gegeven. Dat heet gestructureerde data.
Eerlijk blijven: Google zegt zelf dat het niet verplicht is voor AI-zoekfuncties, en er bestaat geen speciale "AI-code". Maar het maakt je informatie wel ondubbelzinnig: dit is de prijs, dit is de beoordeling, dit is de beschikbaarheid. Volgens verslagen van een congres in München in 2025 zei Microsoft dat het hun AI helpt content te begrijpen. Je hoeft het niet zelf te kunnen; je moet wel weten dat het bestaat en het laten regelen.
Een stap dieper bij pijler 4: gestructureerde data. Voor een mens is een productpagina met een naam, sterren en een prijs meteen duidelijk. Een systeem moet die informatie zelf interpreteren. Met gestructureerde data geef je elk gegeven een etiket: dit is de prijs, dit is de beoordeling, dit is de beschikbaarheid. Het is geen wondermiddel, en Google noemt het niet verplicht voor AI-zoekfuncties. Maar het is wel de manier om je belangrijkste informatie zonder twijfel leesbaar te maken voor systemen. Volgens verslagen van SMX München (maart 2025) zei Microsoft dat het hun AI helpt content te begrijpen.
Bronnen: Google Search Central, 'Top ways to ensure your content performs well in Google's AI experiences on Search' (mei 2025) en de Google-gids voor AI-optimalisatie; Microsoft/Bing op SMX München, via Search Engine Roundtable (20 maart 2025).
Gestructureerde data helpt systemen gegevens ondubbelzinnig te interpreteren.
We gaan één stapje technischer, maar heel even.
Voor ons is een productkaart duidelijk: dit is de prijs, dit zijn sterren, dit is voorraad.
Een systeem leest liever dat die informatie expliciet gelabeld is: dit veld is prijs, dit veld is beoordeling, dit veld is beschikbaarheid. Dat heet gestructureerde data.
Je hoeft hier zelf geen code voor te schrijven. Het punt is: techniek hoort óók bij je basis. Informatie moet niet alleen mooi zijn voor mensen, maar ook netjes gestructureerd voor machines.
Het is geen wondermiddel en Google noemt het niet verplicht. Maar het is wel een goed voorbeeld van "zorg dat je zaakjes op orde zijn".
Geen jargon over schema.org, tenzij iemand er expliciet naar vraagt.
Laten we dat concreet maken met één type organisatie waar vertrouwen extreem belangrijk is.
Een stap dieper: geef je informatie een etiket.
Wat de klant ziet: naam, sterren, prijs.
Wat systemen lezen: elk gegeven met een etiket.
Eerlijk: geen wondermiddel, wel je basis. Brug: "Laten we dat concreet maken met één voorbeeld."
Een reis waar je niet zomaar ja tegen zegt. Hoe word je dan gekozen?
Hier draait alles om zekerheid. Precies daar komen de vier pijlers samen.
Na de vier pijlers één voorbeeld uit de praktijk: een organisator van poolexpedities. Bewust zonder naam. Lange reizen, hoge bedragen, een lange oriëntatie: mensen willen echt zeker weten waar ze aan toe zijn voordat ze boeken. Dat is precies het gesprek uit deel 1.
Vierde kaart: wie zoveel geld en tijd investeert, wil eerst horen wat eerdere reizigers ervaren hebben. Op reviewplatforms, fora en Reddit. Precies daar haalt ook AI zijn beeld vandaan.
Een voorbeeld uit de praktijk: een organisator van poolexpedities. Het gaat om reizen van weken naar Antarctica en de Arctis, voor al snel duizenden euro's per persoon. Mensen oriënteren zich maandenlang, vergelijken, twijfelen en stellen vragen, steeds vaker aan AI. En voordat ze boeken, willen ze horen wat eerdere reizigers ervaren hebben. Hier draait alles om zekerheid, en precies daar komen de vier pijlers samen.
Bij een dure, complexe reis draait de hele keuze om zekerheid en expertise.
Hoe ziet dat er in de praktijk uit? Denk aan een organisator van poolexpedities.
Weken naar Antarctica of de Arctis,
vaak voor duizenden euro's per persoon. Dit is geen impulsaankoop.
Mensen oriënteren zich maanden. Ze willen weten welk schip past, welke route, welke periode, welke kleding, hoe zwaar het is, wat ze kunnen zien en hoe veilig het is.
En ze willen vooral horen van mensen die het al gedaan hebben.
Hier draait alles om zekerheid. Juist daarom is dit een mooie case om de vier pijlers mee te laten zien.
Niet zeggen om welke klant het gaat; dat houdt de case inhoudelijk en niet commercieel.
Hoe kwamen die vier pijlers bij deze organisator samen?
Voorbeeld uit de praktijk: een organisator van poolexpedities. Zonder naam.
Weken onderweg naar Antarctica en de Arctis.
Een flinke investering: duizenden euro's per persoon.
Maanden oriëntatie, steeds vaker met AI.
Eerst horen wat anderen ervaren: reviews en verhalen.
Alles draait om zekerheid. Brug: "Hoe kwamen de vier pijlers hier samen?"
Helder ingedeeld per bestemming en reistype: Antarctica, Arctis, basecamp, fotografie.
Inhoud die de grote vragen beantwoordt: welke reis past, wat je meemaakt, wat het kost.
Veel nadruk op reviews en ervaringen van reizigers op externe platforms, fora en Reddit.
Reisdata en prijzen op één heldere pagina. Vanuit AI de op één na grootste ingang.
Geen trucjes. Gewoon de basis, consequent goed gedaan.
Loop de vier pijlers terug langs de case. Begrijpen: de site is helder ingedeeld per bestemming en reistype. Helpen: inhoud die de echte vragen beantwoordt. Vertrouwen: veel nadruk op reviews en ervaringen van reizigers op externe platforms, fora en Reddit. Wat anderen over je zeggen, weegt zwaarder dan wat je zelf zegt, voor mensen en voor AI. Gebruiken: reisdata en prijzen op één heldere pagina, en dat is vanuit AI de op één na grootste ingang van de site.
LET OP: de tekst bij Helpen is een eerste formulering. Graag aanvullen met wat jullie concreet hebben gedaan. Het punt bij Gebruiken komt rechtstreeks uit Google Analytics (juli t/m sept 2026).
Bij de poolexpedities komen de vier pijlers samen. Begrijpen: de site is helder ingedeeld per bestemming en reistype. Helpen: inhoud die de grote vragen van reizigers beantwoordt, zoals welke reis past, wat je meemaakt en wat het kost. Vertrouwen: veel nadruk op reviews en ervaringen van reizigers op externe platforms, fora en Reddit. Gebruiken: reisdata en prijzen staan op één heldere pagina, en die pagina is vanuit AI-assistenten de op één na grootste ingang van de website.
De vier pijlers werken juist doordat ze samen één geloofwaardig geheel vormen.
Bij deze organisator zie je eigenlijk geen spectaculaire AI-truc.
Per bestemming en reistype is glashelder wat iemand kan verwachten.
Er is veel kenniscontent rond de echte vragen die reizigers hebben.
Er zijn reviews en ervaringen op externe plekken, niet alleen op de eigen site.
En reisdata, prijzen en praktische informatie staan overzichtelijk bij elkaar.
Dat is precies het punt: niet één hack, maar jarenlang consequent de basis goed doen.
En dat is misschien wel geruststellend. Je hoeft niet iedere week een nieuwe AI-truc te implementeren. Zorg vooral dat je expertise zichtbaar, geloofwaardig en bruikbaar wordt.
En wat levert zo'n basis dan op in een wereld met AI-antwoorden?
Zo kwamen de vier pijlers bij deze organisator samen.
Begrijpen: helder per bestemming en reistype.
Helpen: inhoud die de grote vragen beantwoordt.
Vertrouwen: reviews op externe platforms, fora en Reddit.
Gebruiken: data en prijzen op één pagina. Tweede ingang vanuit AI.
Geen trucjes: de basis, consequent goed gedaan.
Laat zien dat je echt een kenner bent, en je wordt beloond.
Vertel het als: "Wat dit volgens ons laat zien..." Dit is het nieuwe rapport "Generatieve AI" in Google Search Console, sinds eind augustus voor iedereen beschikbaar. In drie maanden werd deze organisator 4,5 miljoen keer getoond in AI-overzichten en AI-modus. Dat is zo'n 49.000 keer per dag.
Het mooiste inzicht zit in de pagina's. 84% van die vertoningen komt van kennisartikelen: pinguïns, zeehonden, de Groenlandse haai, Arctische vogels. Nog eens 11% komt van veelgestelde vragen. De reizen zelf: 1%. AI toont ze dus niet om hun aanbod, maar om hun kennis. Lang voordat iemand aan boeken denkt, zijn ze al in beeld.
De kern: wie tijd investeert in het uitbreiden van zijn content en laat zien dat hij echt een kenner is op een bepaald vlak, wordt daarvoor beloond. Wie meer wil weten over een luipaardrob of een Groenlandse haai, en die misschien ooit in het echt wil zien, komt hier al uit bij deze organisator. Lang voordat er aan boeken gedacht wordt.
Voordat je gekozen wordt, moet je gezien worden. Het nieuwe rapport "Generatieve AI" in Google Search Console laat zien dat de organisator van poolexpedities in drie maanden 4,5 miljoen keer werd getoond in de AI-overzichten en de AI-modus van Google, gemiddeld zo'n 49.000 keer per dag, met meer dan 1.000 verschillende pagina's in zes talen. Opvallend is waarmee: 84% van die vertoningen komt van kennisartikelen, over pinguïns, zeehonden, Arctische vogels of de Groenlandse haai, en nog eens 11% van veelgestelde vragen. De pagina's over de reizen zelf zijn goed voor 1%. Niet hun aanbod, maar hun kennis brengt ze in beeld, lang voordat iemand aan boeken denkt. Wie investeert in content en laat zien dat hij echt een kenner is, wordt daarvoor beloond.
Bron: Google Search Console van de betreffende organisatie (geanonimiseerd), rapport Generatieve AI, 29 juni t/m 28 september 2026.
Expertisecontent kan al heel vroeg in de klantreis enorme zichtbaarheid opbouwen.
In drie maanden werd deze organisatie ongeveer 4,5 miljoen keer vertoond in de AI-antwoorden van Google.
Maar het interessantste cijfer is niet die 4,5 miljoen. Kijk waar die zichtbaarheid vandaan komt: 84 procent uit kennisartikelen. De commerciële reispagina's zijn maar een heel klein deel.
Iemand hoeft dus nog helemaal niet aan een poolexpeditie te denken. Misschien vraagt diegene alleen: hoe groot wordt een Groenlandse haai? Welke dieren leven rond Spitsbergen? Hoe koud is Antarctica in februari?
Ben jij dan al de bron met het beste antwoord, dan bouw je veel eerder bekendheid en vertrouwen op.
Dat bedoel ik met expertise online zichtbaar maken: niet pas aanwezig zijn als iemand klaar is om te boeken.
De 49.000 per dag, 1.000+ pagina's en 6 talen kun je laten staan als schaalbewijs.
Zichtbaarheid is mooi. De logische vervolgvraag is: levert het uiteindelijk ook iets op?
"Wat dit volgens ons laat zien": eerst gezien worden.
Noem: 4,5 miljoen keer in beeld in drie maanden.
Kern: 84% van de vertoningen komt van kennis, niet van hun reizen.
Laat de onderwerpen staan, niet voorlezen.
Laat zien dat je een kenner bent, en je wordt beloond. Brug: "En levert dat ook iets op?"
Vertel het als: "Dit vonden we interessant toen we naar de data keken." De les staat centraal, niet wij. Het bewijs uit Google Analytics. In het derde kwartaal van 2025 kwam er nog geen enkele boeking via een AI-assistent binnen, in hetzelfde kwartaal van 2026 waren het er 18. Het bezoek via AI verdubbelde in een jaar (van ruim 3.000 naar ruim 6.000 bezoeken per kwartaal).
Het mooiste punt: bezoekers via AI boeken ruim twee keer zo vaak als bezoekers vanuit Google. Ze komen binnen met een vraag die al grotendeels beantwoord is. Het is nog klein, minder dan 1% van het bezoek, maar wel al zo'n 2% van de boekingen. En het groeit.
Kanttekening voor jezelf: niet al het AI-verkeer is meetbaar (apps en gekopieerde links komen als 'direct' binnen). De echte invloed van AI is dus waarschijnlijk groter. Dat is een mooi bruggetje naar het meten in deel 3.
Het resultaat is meetbaar in Google Analytics. In het derde kwartaal van 2025 kwam bij de organisator van poolexpedities nog geen enkele boeking via een AI-assistent zoals ChatGPT, Gemini of Claude binnen. In hetzelfde kwartaal van 2026 waren het er 18. Het bezoek via AI verdubbelde in een jaar, en bezoekers via AI boeken ruim twee keer zo vaak als bezoekers vanuit Google: ze komen binnen met een vraag die al grotendeels beantwoord is. Het is nog klein, minder dan 1% van het bezoek, maar al zo'n 2% van de boekingen. En omdat niet al het AI-verkeer meetbaar is, is de werkelijke invloed waarschijnlijk groter.
Bron: Google Analytics 4 van de betreffende organisatie (geanonimiseerd), juli t/m september 2025 en 2026.
AI-zichtbaarheid is niet alleen bereik; het begint ook zichtbaar bij te dragen aan conversie.
Toen we vervolgens in de data keken, werd het nog interessanter.
Waar eerder vrijwel geen boekingen via AI-assistenten zichtbaar waren, zien we inmiddels achttien boekingen per kwartaal.
De kwaliteit is opvallend: bezoekers die via AI komen, boeken ongeveer twee keer zo vaak als bezoekers vanuit Google.
Een mogelijke verklaring: zo iemand komt niet koud binnen. Hij heeft al vragen gesteld, opties afgewogen en onzekerheid weggenomen. De klik naar de website zit later in de klantreis.
Het volume is nog klein: AI-verkeer is minder dan één procent van het bezoek. Dat moet je eerlijk blijven zeggen.
En niet al het AI-gebruik is meetbaar. Iemand oriënteert in ChatGPT en typt drie dagen later rechtstreeks je naam in. Dan zie je die invloed niet terug als AI-verkeer.
Zeg nadrukkelijk "mogelijke verklaring" bij de hogere conversie; voorkom een causaliteitsclaim.
Dat bredere effect zien we ook als we organisaties vergelijken die wel en niet meebewegen.
"Dit vonden we interessant in de data": AI levert boekingen op.
Noem: van 0 naar 18 boekingen via AI per kwartaal.
Laat staan, niet voorlezen.
Noem: bezoekers via AI boeken 2× zo vaak.
Nog klein, maar groeiend. Brug: "En dat zien we vaker."
Het afgelopen jaar niets gedaan aan vindbaarheid of AI.
Nog volop getoond, maar veel minder vaak aangeklikt.
Vragen beantwoord, bewijs en context opgebouwd.
En bijna twee keer zoveel mensen zochten op de merknaam.
Hetzelfde speelveld, een totaal ander resultaat. Het verschil zit niet in geluk, maar in inzet.
Hier mag Envoker zichtbaar zijn, juist omdat het bewijs is. Geen "kijk eens wat wij kunnen", maar: "Dit zagen we gebeuren."
A: wordt nog volop getoond (−33% vertoningen), maar klikken halveerden (−55%, CTR van 7,6% naar 5,2%). B: klikken +27%, CTR van 1,0% naar 1,3%, en het aantal mensen dat gericht op de merknaam zoekt is bijna verdubbeld. Precies de autoriteit en het vertrouwen waar je in een AI-zoekwereld op drijft.
Afsluiter: "Hetzelfde speelveld, een totaal ander resultaat. Het verschil zit niet in geluk, maar in inzet."
Twee organisaties uit onze eigen praktijk, drie maanden vergeleken met dezelfde periode een jaar eerder. Organisatie A deed niets aan vindbaarheid of AI. Ze werd nog volop getoond, maar het aantal bezoekers vanuit Google halveerde bijna (−55%). Organisatie B bewoog actief mee en groeide met 27%. Bovendien zochten bijna twee keer zoveel mensen gericht op haar merknaam. Hetzelfde speelveld, een totaal ander resultaat.
Meebewegen is geen garantie, maar stilstand kan zichtbaar marktaandeel kosten.
Hier zetten we twee situaties naast elkaar.
Organisatie A stond technisch en inhoudelijk nog grotendeels zoals een paar jaar geleden. Die wordt nog steeds gevonden, maar verliest fors verkeer vanuit Google.
Organisatie B bleef inhoud, techniek en zichtbaarheid actief ontwikkelen. Daar zien we groei, én bijna twee keer zoveel mensen die gericht op de merknaam zoeken.
Ik zou niet zeggen: AI veroorzaakt al dit verschil. Zo simpel is marketing nooit. Maar de markt verandert sowieso. Wie blijft leren en aanpassen, vergroot de kans relevant te blijven.
Het verschil zit uiteindelijk niet in één truc. Het zit in blijven bewegen.
Deze nuance voorkomt dat de slide als harde causaliteitsclaim of verkooppraat voelt.
En nu genoeg over andere organisaties. Tijd om het op die van jullie toe te passen.
En dat zien we vaker: wie meebeweegt, groeit.
Organisatie A stond stil: −55% bezoekers vanuit Google.
Organisatie B bewoog mee: +27%.
Niet geluk, maar inzet. Brug: "Nu is het jouw beurt."
Klik 1: de opdracht en de voorbeelden. Klik 2: de timer van 60 seconden start (T pauzeert). Iedereen bedenkt of schrijft één vraag op. Daarna meteen door naar de mini-audit, zodat de vaart erin blijft.
Werkt voor iedereen: studenten kunnen dit voor een merk, werkgever of vereniging bedenken. Op de volgende slide toets je een vraag uit de zaal hardop.
Nu jij. Welke vraag stellen jouw klanten voordat ze jouw bedrijfsnaam kennen? Niet 'ik zoek bedrijf X', maar het probleem of de wens waarmee het begint, zoals 'wat moet ik doen als mijn cv-ketel lekt?'. Schrijf er één op. Die vraag gebruik je in de volgende stap.
Iedereen formuleert één echte klantvraag.
Pak nu even je eigen organisatie in gedachten.
Niet: "waarom zoekt iemand mijn bedrijfsnaam?" Dat is te laat in de klantreis. Welke vraag heeft iemand vóórdat hij jouw naam kent? Welk probleem, welke wens, welke twijfel?
Bijvoorbeeld: "Wat moet ik doen als mijn cv-ketel lekt?" Of: "Hoe weet ik of ik een accountant nodig heb?" Of: "Waar kan ik met drie kinderen op vakantie zonder megacamping?"
Schrijf één zo'n vraag op. Studenten: kies gerust een merk, vereniging, werkgever of organisatie die je goed kent. Het gaat om het denkproces.
Loop tijdens de timer een beetje door de ruimte; dat versterkt het workshopgevoel.
Mooi. Nu gaan we kijken wat zo'n vraag blootlegt.
Deel 3, jouw beurt. Lees de vraag voor.
Schrijf er één op. Noem de voorbeelden, ook voor studenten.
De timer loopt: 60 seconden. T pauzeert. Daarna door naar de mini-audit.
Een fictief accountantskantoor, getoetst op de vier pijlers.
Score 1,5 van 4. Nu jij: hoe scoort jouw vraag?
Loop eerst het voorbeeld door, zodat iedereen snapt hoe het werkt. Pak daarna een vraag uit de zaal (van de vorige slide) en toets die hardop langs dezelfde vier punten.
Laat iedereen zijn eigen vraag scoren: 0 tot 4. Wie 4 van 4 heeft: handen omhoog. Ineens hebben ze hun eigen mini-audit gedaan.
Toets je vraag langs de vier pijlers. Begrijpen: is direct duidelijk dat jij deze vraag oplost? Helpen: geef je een eerlijk en compleet antwoord? Vertrouwen: is er bewijs dat je het waarmaakt? Gebruiken: is de informatie concreet en actueel? Het voorbeeld van een fictief accountantskantoor scoort 1,5 van 4, en laat meteen zien waar het meeste te winnen valt.
Met vier vragen zie je direct waar mogelijke gaten zitten.
Neem als voorbeeld een fictief accountantskantoor.
Begrijpen: is duidelijk voor wie ze werken? Ja.
Helpen: beantwoorden ze eerlijk wanneer je als zzp'er wél en níet een accountant nodig hebt? Nee.
Vertrouwen: er zijn reviews, maar de laatste is drie jaar oud. Dus half.
Gebruiken: tarieven alleen op aanvraag. Ook daar ontbreekt informatie.
Dan kom je op anderhalf van de vier. Het gaat niet om de score alsof het een wetenschappelijke index is; je ziet vooral snel waar de gaten zitten.
Pak nu jouw eigen vraag van net. Is duidelijk dat jij relevant bent? Heb jij het antwoord beschikbaar? Is er bewijs? Kan een systeem je informatie gebruiken?
Wie durft er één vraag te delen? Dan lopen we hem samen hardop langs.
Wil niemand direct? Gebruik zelf een herkenbaar voorbeeld: een lokaal restaurant, installateur of opleider.
En je kunt vanavond nog een hele simpele reality check doen.
Mini-audit: zou AI jou als antwoord geven?
Begrijpen: ja, duidelijk voor wie.
Helpen: nee, geen eerlijk antwoord.
Vertrouwen: half, oude reviews.
Gebruiken: nee, prijzen op aanvraag.
Score 1,5 van 4. Laat iedereen de eigen vraag scoren.
Kort houden. Dit is de brug naar "morgen aan de slag". Tip: de antwoorden verschillen per keer en per persoon, dus kijk vooral naar het patroon: wie wordt steeds genoemd, en waarom?
Een eenvoudige test die je vanavond al kunt doen: stel jouw klantvraag aan ChatGPT, Gemini of de AI-modus van Google. Word je genoemd? Wie wel, en waarom? Kijk welke bronnen en argumenten de AI gebruikt, en vraag ook eens wat de AI over jouw bedrijf weet. Let op: antwoorden verschillen per keer. Kijk dus naar het patroon.
Gebruik AI als snelle spiegel, niet als definitieve rankingtool.
Dit is misschien het simpelste huiswerk van vandaag.
Pak jouw klantvraag en stel hem letterlijk aan ChatGPT, Gemini of Google AI Mode.
Word jij genoemd? Zo ja: in welke context? Zo nee: wie wel?
Vraag door: waarom noem je juist deze bedrijven? Welke bronnen gebruik je?
En: wat weet je eigenlijk over mijn organisatie? Soms weet een AI nauwelijks wat je doet, gebruikt hij oude informatie, of noemt hij een concurrent die simpelweg duidelijker uitlegt voor wie hij er is.
Eén waarschuwing: één prompt is geen benchmark. Antwoorden variëren per model, moment en formulering. Zie het als spiegel, niet als rapportcijfer.
Eventueel live één voorbeeld als tijd en wifi het toelaten, maar maak de sessie er niet afhankelijk van.
Als één losse zoekopdracht zo variabel is, hoe meet je AI-zichtbaarheid dan serieuzer?
Huiswerk: doe de test bij AI zelf.
Stel je klantvraag aan ChatGPT, Gemini of AI-modus.
Word je genoemd? Wie wel?
Waarom zij? Kijk naar bronnen en argumenten.
Vraag ook wat AI over jouw bedrijf weet.
kans dat je twee keer hetzelfde lijstje aanbevelingen krijgt. 600 mensen stelden bijna 3.000 keer dezelfde vragen aan ChatGPT, Claude en Google.
Kijk dus naar het patroon: hoe vaak word je genoemd?
Bezoek en boekingen via ChatGPT, Gemini en Copilot. Vul aan met een eigen kanaalgroep voor bijvoorbeeld Perplexity en Claude.
Hoe vaak, en met welke pagina's, je verschijnt in AI-overzichten en AI-modus.
Zoeken er meer mensen gericht op jouw naam? Een sterk signaal van vertrouwen.
Zorg dat je basis op orde is. En dek de meetmogelijkheden die er wel zijn zo goed mogelijk af.
Eerlijk verhaal: AI-antwoorden verschillen per keer en per persoon. Uit onderzoek van SparkToro blijkt dat de kans op twee keer hetzelfde lijstje aanbevelingen kleiner is dan 1 op 100. Eén keer zelf zoeken is dus een momentopname. Wat wel iets zegt: hoe vaak je genoemd wordt, over veel vragen heen.
Daarna de drie dingen die je gratis kunt meten. Google Analytics heeft sinds juni 2026 een eigen kanaal "AI Assistant". Search Console heeft sinds eind augustus het rapport "Generatieve AI" en sinds maart een filter voor zoekopdrachten op je merknaam. Precies hier kwamen de cijfers van de poolexpedities vandaan.
Zichtbaarheid in AI is lastig te meten, maar niet onmogelijk. Onderzoek van SparkToro laat zien dat de kans dat je twee keer hetzelfde lijstje aanbevelingen krijgt kleiner is dan 1 op 100: 600 mensen stelden bijna 3.000 keer dezelfde vragen aan ChatGPT, Claude en Google. Eén keer zelf zoeken is dus een momentopname; kijk naar het patroon. Wat je wel gratis kunt meten: het kanaal 'AI Assistant' in Google Analytics (bezoek en boekingen via AI-assistenten), het rapport 'Generatieve AI' in Google Search Console (hoe vaak en met welke pagina's je in AI-antwoorden verschijnt) en het filter voor zoekopdrachten op je merknaam in Search Console. Zorg dat je basis op orde is, en dek de meetmogelijkheden die er zijn zo goed mogelijk af.
Bronnen: SparkToro, 'AIs are highly inconsistent when recommending brands or products' (28 jan. 2026); Google Analytics Help, standaardkanaalgroepen (AI Assistant, 2026); Google Search Central, 'Generative AI performance reports' (juni 2026) en 'Branded queries filter' (nov. 2025).
AI-zichtbaarheid is lastiger te meten dan klassieke rankings, maar er zijn bruikbare signalen.
Meten wordt eerlijk gezegd ingewikkelder. Bij klassieke SEO praatten we comfortabel over positie 1, positie 5, klikken en sessies. AI-antwoorden zijn dynamischer.
Onderzoek van SparkToro laat zien hoe klein de kans is dat je bij herhalen exact dezelfde lijst terugkrijgt. Kijk dus meer naar patronen dan naar één ranking.
Tegelijk worden de meetmogelijkheden snel beter. In Analytics kun je verkeer uit AI-assistenten apart bekijken.
Search Console geeft steeds meer inzicht in generatieve AI-zichtbaarheid en de pagina's die daarin voorkomen.
En je kunt kijken naar indirecte signalen, zoals merkzoekvolume.
Er is ook een tweede meetvraag: als AI steeds meer van de oriëntatie vóór de website afhandelt, kan iemand beïnvloed zijn zonder dat je dat als AI-sessie terugziet.
De basis blijft: meet wat meetbaar is, kijk naar patronen en combineer directe data met bredere signalen.
Voor marketeers: ChatGPT Ads en Google AI Mode investeren ook in conversiemeting en attributie. Zijspoor, geen hoofdboodschap.
En daarmee komen we eigenlijk bij iets groters dan meten.
Meten is weten: lastig, niet onmogelijk.
Eén keer zelf zoeken is een momentopname. Kijk naar het patroon.
Analytics: het kanaal AI Assistant.
Search Console: het rapport Generatieve AI.
Search Console: zoekopdrachten op je merknaam.
Basis op orde, meet wat je kunt. Brug: "Tot slot, iets groters dan meten."
Tools veranderen. Kanalen veranderen. AI-modellen veranderen. De voorsprong zit bij organisaties die proberen, meten, leren en durven bij te sturen.
Eindig groter dan online marketing. Tools veranderen, kanalen veranderen, AI-modellen veranderen. De waarde zit uiteindelijk in organisaties die proberen, meten, leren en durven aanpassen.
Niemand weet precies hoe zoeken er over twee jaar uitziet. Dat hoeft ook niet. Tools, kanalen en AI-modellen veranderen voortdurend. De voorsprong zit bij organisaties die klein beginnen, meten wat het doet, leren van wat klanten laten zien en durven bij te sturen, steeds opnieuw.
Voorsprong zit in proberen, meten, leren en bijsturen.
Niemand in deze zaal weet precies hoe zoeken er over twee jaar uitziet. Wij ook niet. En dat hoeft ook niet.
De fout zou zijn om te wachten tot alles uitgekristalliseerd is. Tegen de tijd dat er één perfecte handleiding bestaat, is de volgende verandering alweer begonnen.
Wat je wél kunt organiseren, is je vermogen om mee te bewegen. Probeer iets kleins. Meet wat er gebeurt. Leer ervan. Pas aan.
Dat geldt veel breder dan online marketing. AI raakt processen, dienstverlening, sales, klantenservice en uiteindelijk hoe organisaties beslissingen nemen.
De organisaties die dat goed doen, rennen niet per se elke trend als eerste achterna. Ze maken verandering klein genoeg om ermee te experimenteren.
En als je morgen wilt beginnen, hoef je niet meteen een AI-strategie van zestig pagina's te schrijven.
Tot slot: je hoeft niet alles te voorspellen. Leer bewegen.
Proberen: klein beginnen.
Meten: wat doet het?
Leren: wat zegt de klant?
Aanpassen: durven bijsturen. En weer opnieuw.
Snapt een buitenstaander direct wat je doet, voor wie en waar?
Eerlijk en compleet, ook over prijs en "wanneer niet".
En reageer op elke review, ook de kritische.
Prijzen, openingstijden, voorwaarden en je Google-bedrijfsprofiel.
Het kanaal "AI Assistant" in Google Analytics en het rapport "Generatieve AI" in Search Console.
Snel doorklikken, dit is vooral de samenvatting om mee naar huis te nemen (en staat in de gedeelde versie).
Vijf dingen die je morgen al kunt doen. Doe de 20-secondentest met je homepage. Schrijf de tien vragen op die klanten je echt stellen en beantwoord ze eerlijk en volledig. Vraag drie tevreden klanten om een review en reageer op elke review. En controleer je basisinformatie: prijzen, openingstijden, voorwaarden en je Google-bedrijfsprofiel. En zet je meetbasis aan: het kanaal AI Assistant in Google Analytics en het rapport Generatieve AI in Search Console.
Vijf kleine acties maken het verhaal praktisch.
Als je morgen iets wilt doen, begin hiermee.
Eén: doe die twintig-secondentest op je homepage.
Twee: schrijf de tien echte vragen van klanten op.
Drie: vraag drie tevreden klanten om een inhoudelijke review.
Vier: controleer of je basisinformatie klopt en makkelijk vindbaar is.
Vijf: zorg dat je meetbasis op orde is, zodat je überhaupt ziet wat er verandert.
Geen van deze vijf vraagt om een compleet AI-project. Goed voorbereid zijn op AI begint vaak bij dingen die sowieso al goed waren voor je klant.
Verwijs naar de leesversie: daar staan de punten nog eens rustig uitgelegd.
En daarmee zijn we terug bij de gedachte waarmee we begonnen.
Vijf dingen voor je lijstje. Snel doorklikken.
Begrijpen: de 20-secondentest.
Helpen: de tien echte vragen.
Vertrouwen: drie reviews vragen.
Gebruiken: basisinformatie checken.
Meten: meetbasis aanzetten.
AI verandert niet waarom mensen kiezen. Wel hoe ze tot die keuze komen.
Drie regels, drie klikken, rustig uitspreken. Laatste klik: de kernzin van het begin komt terug. Daarna direct naar vragen.
Wees duidelijk. Wees behulpzaam. Blijf bewegen. AI verandert niet waarom mensen kiezen, wel hoe ze tot die keuze komen.
De kern van de hele sessie in drie regels.
Wees duidelijk.
Wees behulpzaam.
Blijf bewegen.
Doe je die drie dingen goed, dan ben je niet alleen beter voorbereid op AI. Je organisatie wordt ook makkelijker te begrijpen, te vertrouwen en om zaken mee te doen.
En daarmee zijn we terug bij het begin: AI verandert niet waarom mensen kiezen. Wel hoe ze tot die keuze komen.
Laat na de laatste zin bewust een korte stilte vallen.
Daarmee zijn we bij jullie vragen.
Slot. Rustig uitspreken.
Wees duidelijk.
Wees behulpzaam.
Blijf bewegen.
Kernzin van het begin terug. Daarna naar vragen.
Scan de code voor de leesversie, met de vijf acties voor morgen.
Tien minuten vragen en ruimte voor uitloop. Wijs op de QR-code: de hele presentatie staat online, inclusief toelichting. En nodig mensen uit om verder te sparren bij onze stand: 404.
Bedankt voor je aandacht. Vragen of verder praten? Kom gerust verder sparren met Mandy of Cees van Envoker: je vindt ons op stand 404.
Ruimte voor gesprek; de presentatie blijft beschikbaar als naslag.
Dank jullie wel. De hele presentatie komt online, met een korte toelichting per slide. Je hoeft dus geen foto's van elk cijfer te maken.
Scan gerust de QR-code als je hem later terug wilt lezen.
En stel vooral vragen. Technische vragen parkeren we mooi bij Mandy; vragen over aanpak, organisatie of hoe je begint pak ik graag op.
En komen we er hier niet aan toe: we staan op stand 404.
Kaats nog één vraag terug: "Wat is het eerste waar jullie morgen naar gaan kijken?"
Vragen. Wijs op de QR-code, en nodig uit voor verder sparren op stand 404.
Wil je weten hoe jouw organisatie ervoor staat, of verder sparren over wat je hier las? We denken graag met je mee.
Neem contact opGratis analyse